دکتر دنیلی
دکتر دنیلی

تشخیص و حمایت پا

ورزش‌هایی برای درد كف پا و پاشنه

کف پا و پاشنه ی دردناک مشکل شایعی است و بر اساس شدت آن، درمان های مختلفی صورت می گیرد.

 

در برخی موارد، کف پای صاف علت این مشکل است.

در ورزشکاران حرفه ای نیز ممکن است قوس بیش از حد کف پا موجب احساس درد تیر کشنده و ناگهانی در کف پا شود.

مشکل این افراد معمولا مزمن است و درمان های طولانی را طی کرده اند.

 

کفی های طبی مناسب باید در کف کفش ها قرار گیرند. این کفی ها باید نرم و قوس دار باشند و در ناحیه پاشنه، بالشتک نرمی داشته باشند.

 

درصد زیادی از این بیماران، تاندون آشیل پای کوتاه و محکم دارند.

درد پاشنه ممکن است در نتیجه ی آسیب کششی و در اثر التهاب بافت های کف پا و پاشنه ایجاد شود.

 

 در برخی افراد که کف پای نسبتا صافی دارند و قوس بزرگ کف پا کاهش یافته است، هدف از درمان تسکین درد و بازگرداندن قوس طبیعی کف پا است.

 

در بسیاری از بیماران تمرینات توانبخشی و کفی ها و کفش های طبی تسکین دهنده هستند. این کفی ها و کفش ها از واردشدن فشار، ضربه و شوک به کف پا جلوگیری می کنند و از قوس طبیعی کف پا محافظت می کنند.

این کفی ها دارای بالشتک نرمی در ناحیه پاشنه هستند و باید در داخل کفش ، چکمه و هر آنچه که با آن راه می روید، مانند دمپایی روفرشی قرار گیرند.

 

اگر فقط یک پاشنه ی شما مشکل دارد نیز باید از هر دو کفی برای هر دو پاشنه استفاده کنید و مراقب باشید که با پای برهنه راه نروید.

برای تسکین درد و برطرف شدن مشکل شما تمرینالت کششی هم برای تاندون آشیل و هم برای فاشیای کف پا (بافت همبندی که در کف پا قرار دارد) اهمیت دارد.

 

تمرینات ورزشی زیر را حداقل دو بار در روز انجام دهید تا درد با سرعت بیشتری کاهش پیدا کند.

 

1- نرمش کششی تاندون آشیل و فاشیای کف پا :

اولین کاری که در آغاز صبح انجام می دهید، می تواند این تمرین باشد. مطابق شکل یک باند کشی یا یک حوله را دور قسمت برجسته ی کف پا که کمی پایین تر از انگشتان است قرار دهید،‌ زانو را مستقیم نگه دارید و پنجه پا را به سمت صورت بکشید و این  حالت را به مدت 30 ثانیه حفظ کنید. این تمرین را سه مرتبه برای هر پا تکرار کنید.

 

 

 

2- شنا روی دیوار برای کشش تاندون آشیل:

تاندون آشیل یک بافت فیبری است که از انتهای عضلات پشت ران و ساق منشا می گیرد و به استخوان پاشنه متصل می شود.  بنابرین این تمرین را ابتدا با زانوی مستقیم و سپس با زانوی خمیده انجام دهید تا هر دو قسمت تاندون آشیل تحت کشش قرار گیرند. این تمرین را دو بار در روز انجام دهید.

در حالت اول روبروی دیوار بایستید و کف دست ها را در مقابل شانه، روی دیوار قرار داده و پاها را مطابق شکل و یکی را در جلوی دیگری قرار دهید. پای جلویی باید حدود 30 سانتیمتر از دیوار فاصله داشته باشد.

زانوی جلو را فقط کمی خم کنید، زانوی عقب را مستقیم نگه دارید و با کف دست ها به دیوار تکیه کنید تا در ساق پای عقب کشش احساس کنید. چند ثانیه صبر کنید و بعد رها کنید. این تمرین را 10 مرتبه تکرار کنید.

 

حالت دوم مشابه قبلی است، اما در اینجا باید کمی پای عقبی را جلوتر بیاورید تا زانوی عقب کمی خم شود. تمریت را 10 مرتبه تکرار کنید.

 

 

 

 

 

 

 

3- کشش تاندون آشیل و فاشیای کف پا با پله :

در ابتدا برای حمایت کافی، نرده پله ها را بگیرید. با پنجه ی پا روی پله ی اول بایستید و پاها را کمی از هم باز نگه دارید. مطابق شکل طوری بایستید که پاشنه ها بیرون قرار بگیرند. زانوها را مستقیم نگه دارید و کمی پاشنه ها را پایین بیاورید تا کششی در ساق پا حس کنید. این حالت را به مدت 10 تا 20 ثانیه حفظ کنید و سپس پاشنه ها را بالا و به حالت اول بیاورید. تمرین را حداقل دو بار در روز و هر بار 6 مرتبه انجام دهید.

 

 

 

 

4- کشش فعال فاشیای کف پا:

برای این تمرین بایستید و تکیه گاه مناسبی مانند پشت یک صندلی را با دست نگه دارید و یا اینکه بنشینید. در این حرکت شما می توانید قوس کف پا را بر روی یک شئ غلتان مانند وردنه ، بطری یا قوطی های نوشیدنی که مقاومت کافی داشته باشند،  یا بر روی توپ تنیس قرار دهید.  پا و مچ پا را در جهت های مختلف روی شئ غلتان حرکت دهید.

این حرکت را چند دقیقه انجام دهید و زمانی که احساس ناراحتی در کف پا داشتید، آن را متوقف کنید. این تمرین را حداقل دو بار در روز تکرار کنید. در صورتی که حرکت را روی جسم غلتان سرد، مانند قوطی نوشیدنی که در یخچال بوده انجام دهید، احساس ناراحتی کف پا کمتر خواهد شد.

 

ماساژ کف پا

ماساژ کف پا یکی از انواع ماساژ است. ماساژ یکی از سریع ‌ترین و راحت‌ترین راه‌ها برای رهایی از درد است. افراد در زمان‌های مختلف دست به این کار می‌زنند.

اگر دقت کرده باشید، گاهی وقت‌ها که در بخشی از بدن احساس درد و ناراحتی می‌کنیم، ناخودآگاه آن نقطه را ماساژ می‌دهیم، مثلا زمانی که سردرد داریم، شروع به ماساژ شقیقه و پیشانی خود می‌کنیم.

ماساژ، واکنشی طبیعی و غریزی به وجود درد یا عارضه‌ در بدن است که گهگاه به آن رو می‌آوریم.

 

تقسیم وزن بر روی چهار طرف پا

با توجه به طریقه ایستادن و تصحیح قرار گرفتن پاها بر روی زمین می‌توان مشکلات پا و زانو را که به بدن منتقل می‌شود رفع نمود؛ به عنوان مثال چهار دست‌وپا راه رفتن باعث ایجاد مشکل در زانوها و کمردرد می‌شود.

یکی از راه های قرار دادن پاها، ‌تصور پا بصورت چهار مرکز است:

انگشتان بزرگ، انگشتان کوچک، داخل و خارج پاشنه‌ها.

تقسیم وزن روی پا، اولین قدم برای رفتن به سوی سلامتی است. برای صحیح ایستادن دقت کنید که انگشتان، ساق پا و زانوهایتان همگی در یک خط باشند.

هر حرکتی که باعث کشش در کف پا و قوس پا می‌شود، باعث بالا رفتن انعطاف و از بین بردن استرس ها می‌گردد.

فرآوری : زهره لطیفی

پرینتایمیل

درد پایین شست پا

 سزاموئیدیت (Sesamoiditis) یک بیماری شایع در کف پا می باشد و موجب درد در قسمت توپ پا و بخصوص پایین شست پا می شود.


سزاموئید مهم ترین مفصل شست پا است که داخل توپ پا می باشد.

 دو استخوان سزاموئید یا کنجدی، در توپ پا و زیر مفصل شست پا قرار دارند.

 این استخوان ها قدرت نفوذ تاندون را افزیش می دهند و شست پا را تنظیم می کنند.

 عضلاتی، شست پا را به طرف پایین خم می کنند و از زیر مفصل شست پا می گذرند و از بالای برآمدگی استخوان های سزاموئید عبور می کنند.

 این برآمدگی باعث می شود شست پا به طرف پایین خم شود و به این عضلات قدرت می دهد.

سزاموئید فشار حاصل از ایستادن و یا راه رفتن را از بین می برد و باعث مقاومت در بافت نرم زیر مفصل شست می گردد.

 همچنین سزاموئیدها وزن اولین استخوانی که با شست در تماس است را تحمل می کنند و این وزن را بر توپ پا می گذارند.

برخی مواقع، درد سزاموئید به علت بافت زیاد پایین مفصل شست پا ایجاد می شود، مانند میخچه

 

علل درد سزاموئید

هنگامی که بافت اطراف استخوان های سزاموئید ملتهب می شوند به نام سزاموئیدیت خوانده می شود.

 - غالبا سزاموئیدیت در اثر حرکات تکراری و مداوم شست پا مانند دویدن ایجاد می شود.

 - هنگامی که روی زمین می افتید و بر روی توپ پا فشار می آید، شکستگی سزاموئید بوجود می آید. ورزشکاران اغلب از این شکستگی رنج می برند.

 - استخوان های سزاموئید، با کمک مفصل استخوان، شست پا را حرکت می دهند. این مفصل هم می تواند آرتریت را بوجود آورد. در افرادی که دارای قوس زیاد پا هستند، آرتریت یک مشکل است. قوس زیاد پا و باعث فشار بر سزاموئید می گردد.

 - در برخی موارد، استخوان های سزاموئید دچار کاهش ذخیره خون می گردند که به نام استئوکندریت می خوانند. استئوکندریت باعث می گردد قسمتی از استخوان بمیرد. بدن برای درمان آن منطقه، کلسیم زیادی را در اطراف آن جمع می کند.

 - برخی مواقع، درد سزاموئید به علت بافت زیاد پایین مفصل شست پا ایجاد می شود، مانند میخچه.

 

انواع آسیب سزاموئید

1. پوشاندن شست ( Turf toe)

نوعی آسیب بافت نرم اطراف مفصل شست پا می باشد.

هنگامی که مفصل شست پا از محدوده حرکات خود فراتر برود، این آسیب ایجاد می شود.

این آسیب موجب درد شدید و ناگهانی و ورم می شود.

معمولا این آسیب در تمام مفصل شست پا اثر می گذارد و حرکت شست را محدود می کند.

این آسیب ممکن است در اثر آسیب بافت اطرافی که متصل به سزاموئید است و یا در اثر شکستگی سزاموئید رخ دهد.

برخی مواقع در زمانی که آسیب رخ می دهد، صدای تق کردن را می شنوید.

 

2- شکستگی سزاموئید

استخوان های سزاموئید می توانند به صورت حاد و یا مزمن بشکنند.

 

- شکستگی حاد در اثر ضربه مستقیم و یا ضربه به استخوان رخ می دهد. این ضربه باعث درد ناگهانی و ورم در قسمت شکستگی می شود، اما معمولا ورم در تمام مفصل شست پا دیده نمی شود.

 

- شکستگی مزمن (شکستگی فشاری) که بر اثر فشار مداوم و یا استفاده بیش از حد ایجاد می شود.

این شکستگی، درد طولانی مدت در توپ پا (زیر مفصل شست پا) ایجاد می کند.

این درد می رود و می آید و با فعالیت تشدید می شود و با استراحت تسکین می یابد.

برخی موارد، برای کاهش درد و التهاب، داروی کورتیزون در مفصل تزریق می شود

 

3- سزاموئیدیت

این آسیب شامل التهاب استخوان های سزاموئید و تاندون های استخوان ها می باشد.

سزاموئیدیت در اثر افزایش فشار بر سزاموئید بوجود می آید.

غالبا سزاموئیدیت همراه با درد طولانی مدت و مبهم در زیر مفصل شست پا می باشد.

این درد می رود و می آید. با کفش ها و یا فعالیت های خاص این آسیب رخ می دهد.

 

 افراد در معرض خطر سزاموئیدیت

سزاموئیدیت به تدریج بروز می کند، در ابتدا یک درد خفیف می باشد که به تدریج تبدیل به ضربان های شدید می شود.

- افرادی که در فعالیت ها و ورزش های تکراری شرکت می کنند.

- افرادی که بر محل توپ پا فشار بیش از اندازه وارد می کنند، از قبیل: دونده ها، بسکتبالیست ها، فوتبالیست ها، تنیس بازها.

- افرادی که یک مسافت کوتاه را در زمان کمی می دوند و یا حتی راه می روند.

- افرادی با قوس پای زیاد و استخوانی.

- افرادی که دائما بر توپ پا فشار وارد می کنند.

- زنانی که کفش هایی با پاشنه خیلی بلند می پوشند.

 

تشخیص سزاموئیدیت

جراح پا، پای بیمار و مفصل شست پا را معاینه می کند.

جراح، شست پا را فشار می دهد و آن را به سمت بالا و پایین می برد و ممکن است بیمار را در حال راه رفتن بررسی کند و کفش بیمار را ارزیابی کند.

تصویربرداری با اشعه X و در برخی موارد، مطالعات تصویربرداری پیشرفته ممکن است از بیمار خواسته شود.

 

  درمان سزاموئیدیت

1- قرار دادن پد و یا بستن محل درد: پد مخصوص درد سزاموئید را در داخل کفش در محل ملتهب شده قرار دهید و یا ممکن است شست پایتان را برای تسکین، ببندید.

 

2- حرکت ندادن پا: پا را ممکن است گچ بگیرند و یا از عصای زیر بغل برای جلوگیری از فشار وزن بدن بر پا استفاده کنند.

 

3- داروهای خوراکی: داروهای غیراستروئیدی ضدالتهاب مانند ایبوپروفن در برخی مواقع به کاهش درد و التهاب کمک می کند.

 

4- درمان های فیزیکی: شامل ورزش های افزایش دهنده حرکت، تقویتی و هماهنگی و درمان با اولتراسوند می باشد.

5- تزریق استروئید: در برخی موارد، برای کاهش درد و التهاب، داروی کورتیزون در مفصل تزریق می شود.

 

6- دستگاه ارتوتیک: دستگاه ارتوتیک مخصوص برای کفش ممکن است برای طولانی مدت تجویز شود و برای متعادل کردن فشار بر توپ پا استفاده می شود.

در مواردی که بیمار دچار سزاموئیدیت شدید باشد و یا استخوان های اسموئید شکسته باشد، به مدت 2 تا 6 هفته باید از واکر استفاده کرد.

 

7- جراحی: اگر درمان های بالا برای درد سزاموئید مفید واقع نشود، جراحی لازم می شود.

در موارد شدید و یا شکستگی سزاموئید، برای از بین بردن تخریب و یا شکستگی استخوان سزاموئید جراحی لازم می باشد.

در برخی موارد، به علت کاهش ذخیره خون، تاخیر در بهبودی وجود دارد و یا اصلا بهبود نمی یابد، پس جراحی ضروری می باشد.

 

مریم سجادپور

بخش سلامت تبیان

پرینتایمیل

اگر ناگهان پایتان پیچ خورد ...

 

وقتی ضربه شدیدی به دو استخوانی که در کنار یکدیگر، مفصلی را ایجاد کرده‌اند، وارد شود و رابطه این دو استخوان کاملا به هم بخورد و از هم جدا شوند، اصطلاح "دررفتگی" به کار می‌رود.

 

ولی آن چیزی که غالبا در بین مردم مرسوم است و با عنوان "دررفتگی" از آن یاد می‌شود، بیشتر هنگام ضرب‌دیدگی‌ به کار می‌رود.

در حالت ضرب‌دیدگی ، مفاصل و رباط‌ها کشیده می‌شوند، ولی دو استخوانی که در مفصل هستند کاملا از هم جدا نمی‌شوند.

 

بیشترین حالت ضرب‌دیدگی که به مفصل وارد می‌شود، در ناحیه مچ پا، زانو، مفصل شانه و آرنج است که از همه شایع‌تر در مفصل مچ پا، هنگام ورزش کردن، دویدن و یا راه رفتن اتفاق می‌افتد. به این صورت که پا به سمت داخل چرخیده و در نهایت حالت ضرب دیدگی یا پیچ‌خوردگی در مفصل ایجاد می‌شود. 

باید مفصلی را که دچار ضرب‌دیدگی یا پیچ‌خوردگی شده، قبل از رسیدن به مرکز درمانی، بی‌حرکت نگه داریم. برای این کار باید از آتل یا یک تکه مقوا یا چوب برای ثابت نگه داشتن قسمت آسیب‌دیده استفاده کنیم.

 

وقتی یک ضرب‌دیدگی یا پیچ‌خوردگی در مفصل ایجاد می‌شود، رباط‌های مفصل دچار پارگی شده و باعث می‌شود در آن قسمت خون‌ریزی اتفاق بیفتد و تورم ایجاد شود. میزان تورم و خون‌ریزی بستگی به شدت آسیب دارد. گاهی اوقات خون‌ریزی را یک روز بعد از آسیب‌دیدگی، به صورت خون‌مردگی می‌بینیم.

 

برای کاهش تورم و خون‌ریزی باید قسمت آسیب‌دیده را سرد نگه داریم و اندامی را که آسیب دیده، بالاتر از سطح قلب قرار دهیم؛ مثلا زیر مچ پا بالشی قرار دهیم تا پاها بالا قرار بگیرند و از افزایش تورم جلوگیری شود. ضمنا باید یک کیسه یخ را با یک باند کشی در قسمت آسیب‌دیده قرار ‌دهیم تا تورم کاهش پیدا کند.

 

این ها اقدامات اولیه‌ای است که یک فرد می‌تواند قبل از رسیدن به مرکز درمانی، انجام دهد.

 

از آنجا که گاهی ممکن است یک تکه غضروف یا استخوان کنده یا جابه‌جا شود، باید حتما معاینه کامل توسط پزشک انجام شود و معلوم گردد که آیا رادیوگرافی یا ام‌ارآی لازم است یا نه.

دکتر علی ترکمان - متخصص ارتوپدی

 

پرینتایمیل

متاتارسالژی یا درد زیر پنجه پا چه عللی داشته و درمان آن چیست

 

متاتارسالژی به درد زیر پنجه پا میگویند. این درد علل متفاوتی داشته و برحسب علت آن درمان هم متفاوت است. با این حال اقدامات مشترکی مانند تغییر کفش، استراحت و کاهش وزن میتواند در را کاهش دهد.

 

آناتومی

پا وزن همه بدن را تحمل میکند. استخوان های زیادی در ناحیه کف پا وجود دارند که آنها را به سه گروه، تارس، متاتارس و فالانکس ها تقسیم میکنند. استخوان های تارس بزرگ بوده و در پشت پا قرار دارند. بزرگترین آنها استخوان پاشنه است. استخوان های متاتارس استخوان های بلندی در کف پا و پنج عدد هستند. متاتارس اول بزرگترین آنها بوده و به استخوان های انگشت شست متصل میشود. هر انگشت پا سه استخوان داشته که به آنها فالانکس میگویند بجز شست پا که دو فالانکس دارد. پس هر انگشت پا سه مفصل دارد. استخوان های پا طوری در کنار هم قرار میگیرند که یک قوس طولی و یک قوس عرضی را میسازند.

 

متاتارسالژی چیست

متاتارسالژی دردی است در زیر پنج پا که درست در زیر سر استخوان های متاتارس است. یعنی جایی که استخوان های متاتارس به استخوان های انگشتان پا متصل میشوند. متاتارسالژی یک بیماری نیست بلکه یک علامت است. درد زیر پنجه پا میتواند به علت بیماری های مختلفی ایجاد شود.

 

 

علل متاتارسالژی یا درد زیر پنجه پا چیست

مهمترین علل درد زیر پنجه پا عبارتند از

  • استفاده زیاد از پا : در دونده ها یا بسیاری دیگر از ورزش هایی مانند تنیس که جهش زیاد قسمتی از آنها است ممکن است فشار زیادی به سر استخوان های متاتارس وارد شده که موجب بروز درد در زیر پنجه پا میشود
  • کفش پاشنه بلند : کفش پاشته بلند میتواند موجب انتقال فشار وزن بر روی پنجه پا شده و موجب درد در زیر پنجه شود. کفش های تنگ هم میتوانند این درد را ایجاد کنند
  • وزن زیاد : اضافه وزن میتواند موجب اعمال فشار زیاد به پنج پا و در زیر آن شود
  • مچ پا و تاندون آشیل سفت و خشک : این وضعیت با تغییر در توزیع فشار وزن در زیر پنجه پا میتواند موجب درد زیر پنجه شود
  • نوروم مورتون : نوروم مورتون بر اثر ایجاد توموری خوش خیم در مسیر یکی از اعصاب کف پا ایجاد میشود و موجب بروز درد، سوزش و گزگز در زیر پنجه پا شود
  • افزایش قوش کف پا : در کلافوت که به علت عدم تعادل در قدرت عضلات کف پا ایجاد میشود قوس کف پا زیاد شده و در این وضعیت فشار زیادی به زیر پنجه پا وارد میاید و موجب درد در ناحیه میگردد
  • انگشت چکشی : در انگشت چکشی شکل انگشتان کف پا بصورت قوس تغییر شکل یافته و بند اول انگشتان پا به سمت بالا منحرف میشوند. این وضعیت فشار زیادی را به مفصل بین متاتارس و فالانکس وارد کرده و موجب بروز درد در زیر پنج پا میشود
  • هالوکس والگوس : در هالوکس والگوس مفصل بین متاتارس و فالانکس شست به سمت بیرون منحرف میشود. این انحراف موجب برجسته شدن سمت داخلی پنجه میگردد. در این بیماری فشار زیادی به زیر پنجه پا وارد شده و موجب درد میشود

  • جراحی قبلی بر روی پا : بطور مثال جراحی قبلی هالوکس والگوس میتواند موجب درد پنجه پا شود
  • شکستگی استرسی متاتارس : شکستگی های استرسی کف پا بر اثر راه رفتن و دویدن زیاد ایجاد میشود و ایجاد درد در کف پا یا زیر پنجه پا میکند
  • آرتریت : التهاب مفاصل متاتارسوفالانژیال مانند آنچه در بیماری نقرس رخ میدهد میتواند موجب بروز درد زیر پنجه پا شود
  • دیابت : دیابت میتواند موجب آسیب اعصاب کف پا و بدنبال آن بروز درد در زیر پنجه شود

 

علائم متاتارسالژی چیست

مهمترین علامت متاتارسالژی درد در زیر پنجه پا است که با ایستادن، راه رفتن و دویدن بیشتر میشود. گاهی اوقات درد در زیر سر یکی دو تا از متاتارس ها حس میشود و در بعضی افراد درد ممکن است در زیر تمام پنجه پا حس شود. این درد معمولا بتدریج و در عرض چند هفته ایجاد شده و شدت میابد. فشار با انگشت به زیر پنجه پا موجب بروز درد میشود.

پزشک برای بررسی متاتارسالژی و یافتن علت آن بررسی های آزمایشگاهی را انجام میدهد و از روش های تصویربرداری مانند رادیوگرافی ساده، اسکن رادیوایزوتوپ و ام آر آی استفاده میکند.

 

درمان متاتارسالژی چیست

اقدامات ساده ای میتواند شدت درد متاتارسالژی را تا حدود زیادی کاهش دهد که عبارتند از

  • دراز کشیدن و بالا نگه داشتن پا
  • کم کردن وزن
  • استفاده از کفشی با پاشنه کوتاه تر و پنجه پهن تر
  • استفاده از پد های نرم زیر سر متاتارس
  • انجام نرمش های کششی برای افزایش انعطاف پذیری مفصل مچ پا و تاندون آشیل
  • داروهای ضد التهاب و ضد درد

با مشخص شدن علت اصلی متاتارسالژی پزشک میتواند بیماری اصلی را درمان کرده و درد زیر پنجه را از بین ببرد.

 

پرینتایمیل

اگر مچ پایتان آسیب دید چه کنید؟

پیچ خوردن مچ پا یكی از آسیبهای شایع این مفصل است. این آسیب وقتی كه رباطهای مفصل در معرض كشش در جهت نامناسب و یا بیشتر از حد طبیعی قرار گیرند....

 

توانبخشی در آسیب مچ پا:

مچ پاها تمام وزن بدن را تحمل می‌كنند. آسیب مج پا بسیار شایع است و تعداد زیادی از افراد دچار آسیبهای مچ پا می‌شوند. مچ پا به وسیله‌ی رباطها (لیگامانها) نگهداری می‌شود.

آسیبهای مچ پا:

پیچ خوردن مچ پا یكی از آسیبهای شایع این مفصل است. این آسیب وقتی كه رباطهای مفصل در معرض كشش در جهت نامناسب و یا بیشتر از حد طبیعی قرار گیرند، ایجاد می‌شود. از هم گسیختن رباطها می‌تواند روی دهد كه ممكن است بسیار جزیی باشد و یا پارگی كامل ایجاد شود. بیشتر آسیبهای مچ پا در اثر فعالیتهای ورزشی ایجاد می‌شود. فعالیتهایی مانند دویدن، پریدن یا پیاده‌روی ممكن است منجر به آسیب‌دیدگی مچ پا شود. علائم پیچ‌خوردگی مچ پا شامل درد، حساسیت و ایجاد درد در لمس، تورم، كبودی، ناتوانی در راه رفتن و ایستادن و خشكی مفصل می‌باشند.

اهمیت توانبخشی در آسیب مچ پا:

آسیب مفصل مچ پا به برنامه توانبخشی جامعی نیاز دارد كه شامل استراحت، نرمشهای كششی و قدرتی برای بهبودی كامل است. هر قدم در توانبخشی مچ پا نقش مهمی‌ در بازگرداندن عملكرد آن پس از آسیب دارد.

كمكهای اولیه در آسیب مچ پا:

استراحت، كمپرس با یخ و بالا بردن پا اولین اقدام در برخورد با آسیب مچ پا است. استفاده از این اقدامات به كاهش التهاب پس از آسیب كمك می‌كند. به خاطر داشته‌باشید كه هرچه زودتر اقدامات اولیه فوق را انجام دهید موثرتر خواهند بود.

تمرینات كششی:

تمرینات كششی عضلات پا قدم مهمی‌ در توانبخشی محسوب می‌شود. استراحت طولانی مدت برای بهبود مچ پای آسیب دیده لازم است و در طی این مدت عضلاتی كه مچ پا را احاطه كرده‌اند سفت و كوتاه می‌شوند. تغییراتی كه در عضلات رخ می‌دهد موجب كاهش محدوده‌ی حركتی مفصل می‌شود. برای پیشگیری از آسیب بیشتر و محدود‌شدن حركات، انجام حركات كششی در اولین فرصتی كه پزشك آن را توصیه كند اهمیت زیادی دارد.  

تمرینات تقویت كننده:

تقویت مچ پا برای پیشگیری از پیچ خوردگی، كشیدگی و شكستگی و نیز برای بهبود مچ پای آسیب دیده لازم است. عضلات قوی مچ پا را تثبیت می‌كند و از رباطها در برابر آسیب دیدگی محافظت می‌كند.

برنامه‌ی توانبخشی:

* به یاد داشته‌باشید كه قبل از شروع هر ورزشی پس از آسیب دیدگی، با پزشك خود مشورت كنید.

* برنامه‌ای كه توصیه می‌كنیم هرگز نمی‌تواند جایگزین پزشك شود. مدت این برنامه 20 دقیقه است و سه بار در هفته تا زمانی كه بهبودی كامل حاصل شود انجام می‌شود.

* كشش مناسب و ایمن عضلات نباید دردناك باشد. برای انجام حركات كششی مناسب، آهسته حركت كنید و از جست و خیز كردن و پریدن خودداری كنید.

تمرینات كششی:

تمرین اول:در حالیكه پای راست شما عقبتر از بدن قرار دارد دستها را روی دیوار قرار دهید. زانو را مستقیم نگاه دارید و پاشنه شما با زمین تماس داشته‌باشد. به جلو خم شوید تا حدی كه كششی در ساق پا احساس كنید. ممكن است برای ایجاد كشش لازم باشد كمی ‌پای خود را به دیوار نزدیك كرده یا از آن دور كنید.

تمرین دوم: با دستها روی دیوار تكیه دهید. پای راست شما عقبتر از بدن قرار گیرد. زانوی راست را خم كنید و نگه دارید. پاشنه‌ی پا با زمین در تماس باشد. به جلو خم شوید تا حدی كه در پای خود كشش احساس كنید. انجام حركات كششی 15 ثانیه است و می‌توانید حركت را 4-2 بار انجام دهید.

تمرین برای افزایش محدوده‌ی حركتی:

روی زمین بنشینید و پاها را دراز كنید. یك پا را روی پای دیگر قرار دهید. با پنجه‌ی پایی كه بالاتر قرار گرفته دایره‌های كوچك در هوا بسازید. ابتدا در جهت عقربه‌های ساعت و سپس در خلاف جهت به مدت 20- 15 ثانیه این تمرین را انجام دهید. برای تمرینات پیشرفته‌تر می‌توانید حروف الفبا را با پنجه‌ی پا بسازید.

تمرین برای تقویت عضلات:

تمرین اول : روی یك صندلی بنشینید. روی زمین در مقابل خود یك حوله پهن كنید. با پای راست شروع كنید و پاشنه پا را به زمین بچسبانید. سپس با پنجه‌ی پا حوله را مچاله كنید. این تمرین را سه مرتبه تكرار كنید و برای پای دیگر نیز آن را انجام دهید. اگر این تمرین برای شما راحت بود این كار را با یك مجله یا دفتر انجام دهید.

تمرین دوم : در حالیكه روی یك پا ایستاده‌اید، پای دیگر را به حالت آونگی به جلو و عقب ببرید. این كار را تا آخرین محدوده‌ی حركتی كه می‌توانید انجام دهید. زانو را مستقیم نگه‌دارید و پا را از لگن حركت دهید. می‌توانید پا را به سمت راست و چپ نیز حركت دهید. این تمرین را به مدت 10 ثانیه انجام دهید. می‌توانید مدتی استراحت كرده و چند بار دیگر آن را انجام دهید.

بالا بردن پنجه ی پا:

بایستید و با دست به پشت یك صندلی تكیه دهید. پنجه‌ی پای خود را بالا ببرید و 2 ثانیه نگاه دارید. سپس پنجه‌ها را پایین برده و 2 ثانیه نگاه دارید. این كار را به آرامی‌ انجام دهید. تمرین را در 2 ست 10 تایی تكرار كنید.

ضربه با پنجه:

روی صندلی بنشینید. با پای راست شروع كنید. پاشنه‌ی پا روی زمین باشد. پنجه‌ی پا را به سمت بدن بیاورید سپس پنجه پا را به سمت زمین بیاورید تا با زمین برخورد كند. این تمرین را در 2 ست 10 تایی تكرار كنید. برای پای چپ نیز تمرین را انجام دهید.

جهش:

با استفاده از نوار چسب، روی زمین یك علامت به اضافه (+) نصب كنید. سپس هر كدام از خانه‌ها را از  4-1 شماره‌گذاری كنید.

هر دو پا را روی خانه‌ی اول قرار داده و به خانه‌ی 2 بپرید. سپس از خانه‌ی 2 به 3 و بعد به خانه‌ی 4 بپرید و در نهایت به خانه‌ی اول جهش كنید. این تمرین را 5 بار انجام دهید.

در همه‌ی جهش‌ها در حالت روبرو بایستید و به جلو نگاه كنید. توجه كنید كه جهش را طوری انجام دهید كه با كف پا از روی زمین بلند شده و با كف پا نیز روی زمین برگردید.

همین تمرین را این بار با جهش از 1 به 4، از 4 به 3، از 3 به 2، و از 2 به 1 انجام دهید.

 5 مرتبه آن را تكرار كنید. آهسته شروع كنید ولی به تدریج می‌توانید سرعت را افزایش دهید. اگر پس از مدتی تمرین برای شما راحت شد می‌توانید با احتیاط تمرین را با یك پا انجام دهید.

این برنامه می‌تواند عضلات را تقویت كند و عضلات قوی از مفصل مچ پا حمایت می‌كنند.

* در انجام همه‌ی تمرینها دقت و احتیاط داشته‌باشید. هیچكدام از تمرینها نباید موجب ایجاد درد شوند.

* در صورتی كه درد ایجاد شد تمرین را متوقف كنید. قبل از آغاز هر برنامه‌ی تمرینی و ورزشی با پزشك خود مشورت كنید.

منبع: سیمرغ ـ دكتر حانیه تركمان

پرینتایمیل

مقالات دیگر...

بیشتر بدانید ...

در ارتباط باشید ...

      

عضویت در خبرنامه پزشکی